Eloksal nedir? Türleri ve tasarımda dikkat edilecekler
Dekoratif eloksal ile sert eloksal arasındaki fark, kaplama kalınlığının ölçülere etkisi, renklendirme, maskeleme ve eloksal öncesi tasarım ipuçları.
İçindekiler 6 bölüm
Eloksal (anodize), alüminyum parçaların yüzeyinde kontrollü bir oksit tabakası oluşturan elektrokimyasal bir işlemdir. Parçayı korozyona ve aşınmaya karşı korur, renklendirilebilir ve elektriksel olarak yalıtkan bir yüzey sağlar.
Kısaca: Görünüm ve genel koruma için standart (Tip II) eloksal, aşınma direnci gereken parçalar için sert eloksal (Tip III) seçin. Eloksal tabakası ölçüleri değiştirdiği için hassas geçmelerde bunu hesaba katın.
Eloksal nasıl yapılır?
Parça bir asit banyosunda anot olarak bağlanır ve üzerinden akım geçirilir. Yüzeydeki alüminyum, gözenekli bir alüminyum oksit tabakasına dönüşür. Bu gözenekler istenirse boya ile doldurulur, ardından tabaka kapatılarak (sealing) kalıcı hâle getirilir. Eloksal bir boya veya kaplama değil, malzemenin kendi yüzeyinin dönüşümüdür.
Eloksal türleri
| Tür | Tipik kalınlık | Özellik | Kullanım |
|---|---|---|---|
| Tip II (standart / dekoratif) | yaklaşık 5–25 µm | Renklendirilebilir, iyi korozyon koruması | Kutular, paneller, tüketici ürünleri, genel parçalar |
| Tip III (sert eloksal) | yaklaşık 25–75 µm | Çok sert ve aşınmaya dayanıklı, genelde koyu gri/siyah | Kayar yüzeyler, piston, kılavuz, aşınan parçalar |
| Tip I (kromik) | ince | İnce tabaka, yorulma dayanımına etkisi az | Havacılık gibi özel uygulamalar |
Ölçülere etkisi
Eloksal tabakası yaklaşık yarı yarıya yüzeyin içine doğru, yarı yarıya dışına doğru büyür. Yani 20 µm’lik bir tabaka her yüzeyi yaklaşık 10 µm büyütür; bir deliğin çapı ise yaklaşık 20 µm küçülür. Sert eloksalda bu etki daha belirgindir.
Dikkat: Rulman yatakları, pim delikleri ve diş gibi hassas geçme yüzeylerinde eloksal payını hesaba katın veya bu yüzeylerin maskelenmesini (eloksalsız bırakılmasını) isteyin. Ölçülerin eloksal öncesi mi sonrası mı geçerli olduğunu çizimde belirtin.
Renklendirme
Standart eloksalda siyah, kırmızı, mavi, altın gibi renkler elde edilebilir. Renk tonu alaşıma, işleme yüzeyine ve banyo koşullarına göre partiden partiye hafif farklılık gösterebilir. Görünüşün kritik olduğu ürünlerde numune onayı istemek ve aynı siparişteki parçaların aynı partide eloksallanmasını talep etmek önerilir.
Tasarım ipuçları
- Keskin kenarlara radyüs verin: Oksit tabakası keskin kenarlarda düzgün oluşmaz ve çatlayabilir.
- Askı noktası düşünün: Parça banyoda bir noktadan tutulur; bu noktada iz kalır. Görünmeyen bir bölgeyi askı noktası olarak belirtin.
- Elektriksel temas gereken yerleri maskeleyin: Eloksal yalıtkandır; topraklama yüzeyleri açık bırakılmalıdır.
- Alaşım seçimi: 6061 homojen ve estetik sonuç verir; yüksek bakır veya silisyum içeren alaşımlarda renk eşitsizliği görülebilir.
Teklif talebinde belirtin
- Eloksal türü (Tip II / sert eloksal) ve renk
- Maskelenecek yüzeyler ve diş delikleri
- Ölçülerin eloksal öncesi mi sonrası mı geçerli olduğu
- Görünür yüzeyler ve kabul edilebilir askı noktası
Teknik dosyanızı yükleyin, doğrulanmış üreticilerden karşılaştırılabilir teklifler toplayın.